Glasvervanging in de 19 Brusselse gemeenten

De slimste weg naar isolatie zonder gevelwijziging

Anderlecht loopt van de oude dorpskern rond de Sint-Guidocollegiale tot de negentiende-eeuwse arbeiderswoningen van Kuregem en de hoogbouw van Peterbos. Dat levert drie heel verschillende glasvragen op: enkel glas in smalle houten ramen, verouderd dubbel glas uit de jaren zeventig in de torens, en recentere bouw langs het kanaal. In de rijwoningen vervangen we het glas van binnenuit, zonder stelling of straatinname.

Brussel-Stad is de grootste en meest gemengde gemeente: de Vijfhoek met beschermde gevels rond de Grote Markt, de negentiende-eeuwse straten van Laken, en Neder-Over-Heembeek en Haren aan de rand. In beschermde zones is een volledige raamvervanging zelden een optie. Omdat enkel het glas vernieuwen het gevelbeeld intact laat, ligt die weg er meestal wél open. Bij beschermde panden stemmen we vooraf af met de gemeente.

Elsene is architecturaal het rijkst bedeeld: art-nouveaugevels rond de Vijvers, brede herenhuizen richting de Louizalaan, en daarnaast veel opgedeelde panden met studentenkamers rond ULB en VUB. De originele raamprofielen zijn er vaak het waardevolste onderdeel van de gevel. Wij behouden ze en plaatsen er hoogrendementsglas in, ook in gebogen of onregelmatige sponningen.

Etterbeek bestaat grotendeels uit dicht bebouwde rijwoningen uit het eind van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw, veel ervan opgesplitst in appartementen. Door de ligging tegen de Europese wijk en het Jubelpark weegt geluid er minstens zo zwaar als warmte. Akoestisch glas in de bestaande profielen brengt het straatlawaai merkbaar naar beneden zonder dat er iets aan de gevel verandert.

Evere heeft weinig negentiende-eeuws bestand en veel interbellumwijken en naoorlogse appartementsgebouwen. Het dubbel glas van de jaren zestig tot tachtig is er intussen op leeftijd: de spouw is verzadigd en de isolatiewaarde ligt ver onder wat vandaag de norm is. In die gebouwen is glasvervanging binnen het bestaande schrijnwerk vaak de snelste ingreep, ook voor een volledig blok in één planning.

Ganshoren is klein en overwegend residentieel: interbellumwoningen en appartementsgebouwen rond de Basiliek, met veel eengezinswoningen in rustige straten. Het houtwerk is er vaak nog origineel en in goede staat. Precies het geval waarin je het schrijnwerk beter laat staan en enkel het glas vervangt — goedkoper, sneller en zonder afbraak.

Jette combineert tuinwijkinvloeden met interbellum- en naoorlogse woningen rond het Koning Boudewijnpark. Veel woningen hebben grote raampartijen aan de tuinzijde, waar het warmteverlies het sterkst voelbaar is. Door daar hoogrendementsglas te plaatsen en de voorgevel ongemoeid te laten, verbeter je het comfort zonder aan het straatbeeld te raken.

Koekelberg is compact en dicht bebouwd, met rijwoningen uit het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw rond de Basiliek. Smalle voorgevels, hoge ramen en weinig plaats voor werfmateriaal. Onze werkwijze is daarop afgestemd: we werken van binnenuit, raam per raam, zonder stelling.

Oudergem is groen en overwegend twintigste-eeuws: woningen en villa’s tegen het Zoniënwoud, en appartementsgebouwen langs de Vorstlaan. Grote glaspartijen met zicht op groen zijn er de norm, en net die zijn duur om warm te houden. Hoogrendementsglas in de bestaande profielen houdt het uitzicht intact en de stookkost binnen de perken.

Schaarbeek heeft een van de rijkste gevelbestanden van het gewest: eclectische en art-decowoningen rond het Josaphatpark en de Louis Bertrandlaan, veel ervan in waardevol straatbeeld. De originele ramen zijn hoog en smal, soms met glas-in-lood in het bovenlicht. We vervangen het glas per vak en laten de roeden en het bovenlicht waar ze zijn.

Sint-Agatha-Berchem is klein en rustig, met een woningbestand uit het interbellum en de naoorlogse jaren. De modernistische tuinwijk Cité Moderne uit de jaren twintig is er het bekendste ensemble en geniet erfgoedbescherming. Juist daar is enkel het glas vervangen zowat de enige realistische manier om de isolatie te verbeteren zonder het beschermde beeld aan te tasten.

Sint-Gillis is een van de dichtst bebouwde gemeenten en het art-nouveauhart van Brussel, met het Hortamuseum en veel waardevolle gevels rond het Voorplein en de Barrière. Herenhuizen zijn er massaal opgedeeld in appartementen, wat betekent dat je met een mede-eigendom te maken hebt. Omdat glasvervanging niets aan het uitzicht van de gevel verandert, verloopt de goedkeuring binnen een vereniging van mede-eigenaars in de praktijk een stuk eenvoudiger.

Sint-Jans-Molenbeek is gegroeid rond het kanaal en de industrie: dichte negentiende-eeuwse arbeiderswoningen in het oude Molenbeek, omgebouwde fabriekspanden met grote stalen ramen, en recentere sociale woningbouw. Het oudste bestand heeft vaak nog enkel glas in dunne profielen. Voor stalen ramen met smalle sponningen gebruiken we dun hoogrendementsglas, zodat de originele profielen kunnen blijven.

Sint-Joost-ten-Node is de kleinste en dichtstbevolkte gemeente van het land. Het woningbestand rond de Kruidtuin is oud en vaak matig geïsoleerd, met kantoorgebouwen die er pal tegenaan liggen. Verkeerslawaai en warmteverlies spelen er samen. Een combinatie van akoestisch en hoogrendementsglas in de bestaande ramen pakt beide tegelijk aan.

Sint-Lambrechts-Woluwe mengt interbellumwoningen met naoorlogse appartementsgebouwen rond Roodebeek en de Woluwelaan, en recentere ontwikkelingen daartussen. In de gebouwen uit de jaren zestig en zeventig zit veel eerste-generatie dubbel glas dat aan vervanging toe is. Dat kan per appartement of voor het volledige gebouw in één planning.

Sint-Pieters-Woluwe is uitgesproken residentieel: villa’s en ruime woningen langs de Tervurenlaan en in de groene wijken errond, veelal uit het interbellum en de naoorlogse periode. Grote ramen, veranda’s en erkers zorgen voor veel glasoppervlak per woning. Daar levert een upgrade naar hoogrendementsglas de grootste winst op, zonder dat er iets aan de architectuur verandert.

Ukkel is de groenste gemeente van het gewest, met villa’s, interbellumherenhuizen en art-decowoningen, aangevuld met appartementsgebouwen langs de Churchilllaan en de Vanderkinderestraat. Veel panden hebben erkers, veranda’s en glaspartijen op maat. Wij meten elk vak apart op en vervangen het glas in het bestaande profiel, ook bij afwijkende vormen en formaten.

Vorst valt uiteen in twee delen: de bourgeoiswijken rond het Park van Vorst en Altitude Cent met art nouveau en art deco, en het lager gelegen, dichter bebouwde deel bij de vroegere industriezone. Boven vraagt het om respect voor de originele gevels, onder om een betaalbare ingreep in grote aantallen. Glasvervanging past in beide gevallen.

Watermaal-Bosvoorde is de groenste en minst dicht bebouwde gemeente, met de beschermde tuinwijken Le Logis en Floréal en villa’s tegen het Zoniënwoud. In die tuinwijken ligt het gevelbeeld tot in het detail vast: kleur, indeling en profilering mogen niet wijzigen. Enkel de beglazing vernieuwen is er dan ook zowat de enige weg naar betere isolatie.